Hướng về mùa Vu lan Báo hiếu năm 2026, Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động “Thắp sáng tri ân mùa Vu lan – Sáng đạo trong đời”, diễn ra trong hai ngày 05-06/9/2026, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN.
Chương trình hướng đến việc đưa tinh thần Vu lan và truyền thống Tứ trọng ân của Phật giáo đến gần hơn với đời sống đương đại, đặc biệt là thế hệ sinh viên; qua đó góp phần khơi dậy ý thức tri ân, trách nhiệm cộng đồng và những giá trị nhân văn trong đời sống xã hội.
Chương trình có sự chứng minh, tham dự và đồng hành của chư Tôn đức, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và lãnh đạo Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Trong đó, có HT. Thích Thọ Lạc - Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; TT. Thích Lệ Trí, TT. Thích Giác Nghi, HT. Thích Lệ Vinh – đồng Phó ban Văn hóa Trung ương; TT. Thích Chúc Tín - Phó Viện trưởng kiêm Trưởng phòng Quan hệ Quốc tế Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Huế; ĐĐ. Thích Minh Thuần - Chánh Thư ký Ban Văn hóa Trung ương; chư Tăng đến từ Bhutan; chư Tôn đức trong Ban Thư ký và Ban Thường trực có ĐĐ. Thích Tuệ Minh, ĐĐ. Thích Minh Hải, TT. Thích Minh Tường, TT. Thích Trung Định, ĐĐ. Thích Hạnh Bích, ĐĐ. Thích Minh Chính, ĐĐ. Thích Minh Chiếu, Sư cô Thích Giác Ân, Ni Sư Thích Nữ Minh Từ, Sư cô Thích Nữ Liên Thảo, cư sĩ Lý Huệ Minh, cư sĩ Tịnh Giác cùng các thành viên trong đoàn.
Khách mời có TS. Bùi Hữu Dược – nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ; GS. Hoàng Anh Tuấn – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; PGS. TS. Đặng Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ĐHQGHN, Bà Trần Thị Lan Phương - Vụ trưởng Vụ Văn hóa Nghệ thuật - Ban Tuyên giáo Trung ương, bà Trần Thị Minh Nga – Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo;Đại tá Nguyễn Hữu Thiên – Phó Cục trưởng Cục An ninh Nội địa, Bộ Công an; ông Lương Đức Thắng – Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; TS. Nguyễn Văn Hanh - Phó Trưởng ban Công tác Hội quần chúng Ủy ban Trung ương MTTQVN; Ông Hoàng Trọng Tùng – Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Thành phố Hà Nội; bà Bùi Thị Thanh Giang – Phó Trưởng ban Phụ trách Ban Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội; ông Cát Ngọc Trình – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế – Thanh tra, Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo; TS. Vũ Hoài Phương – Giảng viên Khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cùng các vị trong đoàn; bà Phạm Bảo Khánh - Trưởng phòng Phật giáo - Sở Dân tộc và Tôn giáo Hà Nội, cùng đông đảo giảng viên, cán bộ, sinh viên, khách mời và những người yêu mến văn hóa Phật giáo. Chuỗi hoạt động thu hút hàng 1.000 người, trong đó sinh viên, đặc biệt sinh viên khóa K69, là lực lượng tham dự trọng tâm.
Từ mùa Vu Lan đến thông điệp “Sáng đạo trong đời”
Vu lan trong truyền thống Phật giáo Việt Nam không chỉ là mùa báo hiếu đối với cha mẹ mà còn là dịp để mỗi người nhìn lại những mối ân nghĩa đã làm nên hành trình sống của mình. Từ lòng biết ơn đối với cha mẹ, thầy tổ đến quê hương, đất nước, đồng bào và muôn loài, tinh thần tri ân được mở rộng thành ý thức trách nhiệm và phụng sự.
Trên nền tảng đó, chương trình lựa chọn thông điệp “Tứ trọng ân – Sáng đạo trong đời”, nhằm chuyển tải một cách gần gũi những giá trị đạo đức của Phật giáo vào đời sống sinh viên.
Nếu “tri ân” chỉ dừng lại ở cảm xúc thì giá trị ấy chưa thể trở thành sức mạnh chuyển hóa. “Sáng đạo trong đời” vì thế được đặt ra như một định hướng thực hành: biết ơn cha mẹ bằng tình yêu thương và trách nhiệm; biết ơn thầy cô bằng sự nỗ lực học tập; biết ơn đất nước bằng ý thức công dân; biết ơn đồng bào và chúng sinh bằng tinh thần sẻ chia, nhân ái và bảo vệ môi trường sống.
Đây cũng là cách để giáo lý Phật giáo hiện diện một cách tự nhiên trong đời sống hiện đại, không tách rời học đường, xã hội mà trở thành nguồn cảm hứng góp phần hình thành nhân cách và hệ giá trị sống cho người trẻ.
Đặc biệt, với sinh viên năm nhất ở độ tuổi 18 và 19, đây là giai đoạn các bạn bắt đầu bước vào môi trường đại học, hình thành những lựa chọn về nghề nghiệp, lý tưởng sống và trách nhiệm xã hội. Việc tiếp cận tinh thần Tứ trọng ân trong không gian học thuật và văn hóa vì vậy mang ý nghĩa thiết thực, giúp người trẻ hiểu rằng trưởng thành không chỉ là có thêm kiến thức mà còn là biết mình đã nhận được gì và cần làm gì để đáp đền những ân nghĩa ấy.
Ba cấu phần tạo nên không gian văn hóa Vu lan
Chuỗi hoạt động được thiết kế với ba cấu phần chính, kết hợp giữa văn hóa, học thuật và nghệ thuật, tạo nên một không gian Vu lan đa chiều dành cho cộng đồng đại học.
Triển lãm và Workshop Thư pháp – không gian văn hóa mở
Trong thời gian ban ngày, khu vực sảnh tầng 1 của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn sẽ trở thành không gian triển lãm và workshop thư pháp.
Thông qua nghệ thuật thư pháp, những chữ và câu nói mang tinh thần tri ân, hiếu kính, biết ơn và phụng sự được chuyển tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật, tạo điều kiện để sinh viên và khách tham dự trực tiếp tương tác, trải nghiệm và cảm nhận.
Không gian triển lãm không chỉ có chức năng trưng bày mà còn hướng đến việc tạo nên một “không gian văn hóa mở”, nơi các giá trị truyền thống được kết nối với đời sống hiện đại, để người trẻ có thể tiếp cận văn hóa Phật giáo bằng trải nghiệm trực quan và sinh động.
Trà đàm “Tứ trọng ân – Sáng đạo trong đời”
Điểm nhấn học thuật của chương trình là Trà đàm “Tứ trọng ân – Sáng đạo trong đời”, diễn ra từ 15 giờ 30 đến 17 giờ 30. Chương trình có sự tham gia của các diễn giả gồm Hòa thượng Thích Thọ Lạc - Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN; TS. Bùi Hữu Dược – nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo - Ban Tôn giáo Chính phủ ĐHQGHN, Đạo diễn Tuệ Quang, TS. Lê Thị Liên - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, cùng với sự tham gia của đại diện Giáo hội, nhà quản lý văn hóa – tôn giáo và giới học thuật, trà đàm tạo nên một diễn đàn đối thoại liên ngành, trong đó tinh thần Phật giáo được đặt trong mối quan hệ với văn hóa, giáo dục và đời sống xã hội.
Từ bốn phương diện của Tứ trọng ân, chương trình hướng đến việc gợi mở cho sinh viên những câu hỏi rất gần gũi nhưng có ý nghĩa lâu dài: Ta đã nhận được gì từ cha mẹ? Ta đã học được gì từ thầy cô? Ta đang thừa hưởng những gì từ đất nước và xã hội? Và ta có thể làm gì cho những người đang cùng mình sống trong cộng đồng này? Từ đó, tri ân không còn là một khái niệm mang tính nghi lễ mà trở thành một phương thức sống.
Chương trình nghệ thuật “Thắp sáng tri ân”
Khép lại ngày hoạt động là chương trình nghệ thuật “Thắp sáng tri ân”, diễn ra từ 19 giờ đến 20 giờ 30.
Đây được kỳ vọng là điểm nhấn cảm xúc của toàn bộ chuỗi chương trình, nơi những thông điệp về lòng biết ơn được chuyển hóa thành âm nhạc, nghệ thuật và những câu chuyện giàu tính nhân văn.
Nếu triển lãm tạo nên không gian trải nghiệm, trà đàm tạo nên không gian suy tư thì đêm nghệ thuật sẽ tạo nên không gian cảm xúc, giúp những giá trị được trao đổi trong ngày tiếp tục lan tỏa đến đông đảo người tham dự.
Tứ trọng ân – nền tảng đạo đức của lòng tri ân
Trong tinh thần của chương trình, Tứ trọng ân được triển khai qua bốn phương diện lớn. Trước hết là ân cha mẹ, tức ơn sinh thành, dưỡng dục. Đây là tình cảm gần gũi và sâu sắc nhất đối với mỗi con người. Mùa Vu Lan nhắc nhở mỗi người biết trân trọng cha mẹ khi còn hiện tiền, đồng thời biết tưởng nhớ, báo ân đối với những bậc sinh thành đã khuất.
Thứ hai là ân thầy cô, thầy tổ. Trên hành trình trưởng thành, mỗi người không chỉ được nuôi dưỡng bằng tình thương của gia đình mà còn được trao truyền tri thức, nhân cách và những giá trị sống từ các bậc thầy. Đối với sinh viên, lòng biết ơn ấy được thể hiện bằng thái độ học tập nghiêm túc, sự kính trọng và nỗ lực phát triển bản thân.
Thứ ba là ân đất nước và xã hội. Mỗi cá nhân được sống, học tập và phát triển trong một môi trường được xây dựng bởi nhiều thế hệ. Vì vậy, lòng biết ơn cần được thể hiện bằng trách nhiệm công dân, ý thức xây dựng cộng đồng, tuân thủ pháp luật và đóng góp tích cực cho xã hội.
Thứ tư là ân chúng sinh, đồng bào và muôn loài. Con người không thể tồn tại biệt lập mà luôn nhận được sự hỗ trợ, sẻ chia từ cộng đồng và thiên nhiên. Nhận thức về ân này giúp nuôi dưỡng lòng từ bi, tinh thần tương trợ, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và tôn trọng sự sống.
Bốn phương diện ấy tạo nên một vòng tròn đạo đức: từ gia đình đến nhà trường, từ đất nước đến cộng đồng và từ con người đến thiên nhiên.
“Những câu nói hay tri ân” – để người trẻ tự nói lên lòng biết ơn; Một điểm nhấn đặc biệt trong khuôn khổ chương trình là, Cuộc thi “Những câu nói hay tri ân”.
Cuộc thi nhằm khơi dậy và lan tỏa tinh thần Tứ trọng ân trong sinh viên và cộng đồng; đồng thời tạo một sân chơi sáng tạo để người tham dự tự mình thể hiện những suy nghĩ, tình cảm và thông điệp về lòng biết ơn.
Đối tượng tham gia gồm sinh viên, giảng viên, cán bộ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và những người tham dự sự kiện, đồng thời khuyến khích cộng đồng rộng rãi tham gia thông qua hình thức gửi bài trực tuyến.
Chủ đề cuộc thi tập trung vào lòng tri ân theo tinh thần Tứ trọng ân – tri ân cha mẹ, thầy cô, đất nước và chúng sinh, gắn với thông điệp “Sáng đạo trong đời”.
Những câu nói, thông điệp có giá trị sẽ được lựa chọn để trưng bày trong không gian triển lãm và hiển thị trong đêm nghệ thuật “Thắp sáng tri ân”. Điều đáng quý của cuộc thi không nằm đơn thuần ở một sản phẩm dự thi, mà ở việc mỗi người tham gia có cơ hội dừng lại, suy nghĩ và gọi tên những người, những giá trị mà mình muốn tri ân. Trong một đời sống hiện đại ngày càng nhanh, đôi khi con người có thể dễ dàng nói về thành công nhưng lại quên nói lời cảm ơn. Vì vậy, việc tạo ra một không gian để người trẻ viết xuống một câu nói dành cho cha mẹ, một lời tri ân thầy cô, một thông điệp với quê hương đất nước hay một lời nhắc nhở về trách nhiệm với cộng đồng cũng chính là một cách thực tập tỉnh thức.
Lan tỏa giá trị Phật giáo bằng ngôn ngữ của đời sống
Điểm đặc biệt của chuỗi hoạt động “Thắp sáng tri ân mùa Vu Lan – Sáng đạo trong đời” là không chỉ giới thiệu một nét văn hóa Phật giáo mà hướng đến việc đưa giá trị ấy vào đời sống thực tế. Từ một mùa Vu Lan, chương trình mở rộng thành câu chuyện về đạo đức, trách nhiệm và văn hóa ứng xử. Từ lòng hiếu kính với cha mẹ, người trẻ được khuyến khích biết trân trọng thầy cô; từ lòng biết ơn đất nước, hình thành ý thức đóng góp cho cộng đồng; từ nhận thức về ân chúng sinh, phát triển tinh thần nhân ái và trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Đó chính là ý nghĩa của thông điệp “Sáng đạo trong đời”: đạo không chỉ được nói trong giảng đường hay không gian tự viện mà cần được thể hiện bằng chính cách mỗi người sống, học tập, ứng xử và phụng sự.
Đối với Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, việc phối hợp với một cơ sở đào tạo đại học có thế mạnh về khoa học xã hội và nhân văn cũng mở ra một hướng tiếp cận giàu ý nghĩa: kết nối Phật giáo với đời sống học thuật, văn hóa và thế hệ trẻ.
Đối với nhà trường, chương trình góp phần tạo thêm một không gian giáo dục giá trị, nơi sinh viên không chỉ tiếp nhận tri thức chuyên môn mà còn được suy ngẫm về lòng biết ơn, trách nhiệm và cách xây dựng một đời sống có ý nghĩa.
Và đối với mỗi người tham dự, mùa Vu Lan có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: “Hôm nay, tôi đã biết ơn ai và tôi đã làm gì để đáp đền?”
Từ câu hỏi ấy, lòng tri ân được đánh thức; từ lòng tri ân, trách nhiệm được hình thành; và từ trách nhiệm, những giá trị tốt đẹp có thể tiếp tục lan tỏa trong gia đình, nhà trường và xã hội.
Chuỗi hoạt động “Thắp sáng tri ân mùa Vu Lan – Sáng đạo trong đời”, diễn ra ngày 05/9/2026 tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN, vì thế không chỉ là một hoạt động văn hóa nhân mùa Vu Lan, mà còn là lời mời gọi người trẻ cùng nhìn lại những ân nghĩa đã làm nên chính mình, để từ đó biết sống đẹp hơn, có trách nhiệm hơn và biết trao đi nhiều hơn.
Từ một mùa Vu Lan, thắp lên một ngọn đèn tri ân. Từ một ngọn đèn tri ân, cùng nhau làm sáng những giá trị nhân văn trong đời sống hôm nay.
Tin, ảnh; Thích Nữ Liên Thảo