Trước thềm sinh nhật lần thứ 90 vào Chủ nhật, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã chia sẻ một thông điệp công khai vào ngày thứ Bảy, trong đó ngài tự nhận mình là “một tu sĩ Phật giáo bình dị” và kêu gọi bạn bè cũng như những người có thiện chí trên toàn thế giới hãy tập trung nuôi dưỡng an lạc nội tâm và từ bi, vì một thế giới tốt đẹp hơn.
Ngày hôm sau, hàng ngàn người đã đổ về thị trấn Dharamsala ở miền Bắc Ấn Độ để tham gia lễ mừng sinh nhật của ngài, do Chính quyền Trung ương Tây Tạng (CTA) – chính phủ Tây Tạng lưu vong – tổ chức. Buổi lễ cũng đồng thời đánh dấu sự khởi đầu của Năm Quốc tế về Từ bi.
Bên cạnh hàng ngàn Phật tử và người hâm mộ từ khắp nơi đến để tôn vinh vị lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng và giải Nobel Hòa bình, còn có sự hiện diện của nhiều cao tăng, quan chức Tây Tạng, bộ trưởng Ấn Độ và những người ngưỡng mộ nổi tiếng như nam diễn viên Hollywood Richard Gere.

Thông điệp công khai của ngài Đạt Lai Lạt Ma, đề ngày 5 tháng 7, viết:

Nhân dịp sinh nhật lần thứ 90 của tôi, tôi được biết nhiều bạn bè và người thân thiện ở nhiều nơi – bao gồm các cộng đồng người Tây Tạng – đang tụ họp để tổ chức mừng sinh nhật. Tôi đặc biệt trân trọng việc nhiều người trong số quý vị đang nhân dịp này để thực hiện các sáng kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của lòng từ bi, trái tim ấm áp và tinh thần vị tha.
Tôi chỉ là một tu sĩ Phật giáo giản dị. Thông thường tôi không tổ chức sinh nhật. Tuy nhiên, vì quý vị đang tổ chức các sự kiện liên quan đến sinh nhật tôi, tôi muốn chia sẻ một vài suy nghĩ.
Trong khi việc phát triển vật chất là quan trọng, thì việc đạt được sự an lạc trong tâm qua việc nuôi dưỡng một trái tim tốt và lòng từ bi – không chỉ với người thân quen mà với tất cả mọi người – là điều vô cùng thiết yếu. Thông qua đó, quý vị sẽ góp phần làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.
Về phần tôi, tôi sẽ tiếp tục cam kết của mình: thúc đẩy các giá trị nhân bản, hòa hợp tôn giáo, nêu bật trí tuệ cổ xưa của Ấn Độ vốn lý giải hoạt động của tâm thức và cảm xúc, và bảo tồn văn hóa – di sản Tây Tạng, vốn có rất nhiều tiềm năng đóng góp cho thế giới nhờ sự nhấn mạnh vào an lạc và từ bi.
Tôi nuôi dưỡng nghị lực và dũng cảm mỗi ngày qua giáo lý của Đức Phật và các bậc đạo sư Ấn Độ như Shantideva, với bài nguyện sau mà tôi cố gắng thực hành:
“Chừng nào không gian còn tồn tại,
Chừng nào còn chúng sinh đau khổ,
Tôi nguyện ở lại nơi đời này,
Xua tan khổ đau thế gian.”
Xin cảm ơn vì đã dùng dịp sinh nhật tôi để vun bồi an lạc nội tâm và lòng từ bi.
(Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 của Tây Tạng
Vinh danh và Năm Từ Bi Quốc Tế
Sikyong (thủ tướng Tây Tạng lưu vong) Penpa Tsering phát biểu trong lễ kỷ niệm Chủ nhật:“Thưa Đức Thánh Thiện, ngài dẫn dắt tất cả chúng con đi trên con đường hòa bình. Vì điều đó, chúng con xin dâng lễ kính ngài bằng thân, khẩu và ý. Đặc biệt, ngài đã giảng dạy về bốn cam kết của mình: thúc đẩy giá trị nhân bản, hòa hợp tôn giáo, trí tuệ cổ xưa của Ấn Độ và bảo tồn văn hóa Tây Tạng. Do đó, chúng con xin dành 12 tháng từ hôm nay để cử hành Năm Từ Bi, và kêu gọi bạn bè, người ủng hộ cùng tham gia.”Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng chia sẻ tâm sự với cộng đồng tham dự:“Tôi thường xuyên suy ngẫm về những gì Shantideva đã viết trong sách ‘Nhập Bồ Tát Hạnh’ và xem tất cả chúng sinh như bạn bè và người thân của mình,” ngài nói.
“Quý vị đang dự buổi lễ này mt cách hoan hỷ, với niềm vui trong tim. Niềm vui đó truyền cảm hứng cho tôi, bởi tôi nuôi dưỡng tâm bồ đề. Vì điều đó, nhiều người kính trọng tôi. Nếu tôi ích kỷ và vị kỷ, điều đó đã không xảy ra.”
Ngài nhấn mạnh sức mạnh của thực hành tâm Bồ đề (bodhicitta) như nền tảng cho giác ngộ, cùng với sự tu tập trí tuệ Không (emptiness), và nói rằng nếu ngài tiếp tục tu hành cho đến cuối đời, ngài sẽ ra đi với tâm thanh thản.
“Tôi đã 90 tuổi hôm nay,” ngài nói. “Ngoài tâm Bồ đề, tôi cũng cố gắng tu tập thiền chỉ (samatha) và thiền quán (vipasyana) hết sức mình. Tôi cảm thấy mình không sống hoài phí. Dù mang danh là Đạt Lai Lạt Ma, tôi không tự hào về bản thân. Là một tỳ kheo – đệ tử Phật, phụng sự chúng sinh và giáo pháp, đó là trọng tâm tu tập của tôi.”
“Tâm Bồ đề chân chính phát sinh từ từ, nhưng tôi luôn cảm động bởi mong muốn phục vụ người khác. Và càng phục vụ, tôi càng nhận lại những phản hồi đầy hoan hỷ từ mọi người,” ngài kết luận. “Hôm nay có nhiều người tụ hội không phải vì bổn phận, mà vì niềm vui và sự kính trọng. Tôi kêu gọi tất cả quý vị hãy biến tâm Bồ đề và trí tuệ Không thành sự thực hành của chính mình – xin cảm ơn.”
(Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 của Tây Tạng)
Lời chúc từ toàn thế giới
Nhiều cao tăng và lãnh đạo cư sĩ Tây Tạng, cũng như quan chức các bang Ấn Độ, đã gửi lời chúc mừng và tri ân. Các nguyên thủ quốc gia như Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, các cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama, và Tổng thống Đài Loan Lai Thanh Đức, cùng nhiều người khác cũng gửi lời chúc mừng.
Ngày thứ Bảy trước đó, Chính quyền Trung ương Tây Tạng (CTA) đã tổ chức lễ cầu trường thọ cho Đức Thánh Thiện thay mặt toàn thể người Tây Tạng. Lễ mở đầu bằng bài khấn bảy dòng dâng lên Đức Liên Hoa Sinh, một lời cầu nguyện cho sự an lành của Tây Tạng, sau đó là nghi thức cầu thọ chính dựa trên bài khấn Phật Vô Lượng Thọ (Amitayus) do Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Năm sáng tác.
Phát biểu tại buổi lễ, Đức Đạt Lai Lạt Ma bày tỏ mối liên hệ của mình với Quán Thế Âm Bồ Tát và nguyện vọng phụng sự Phật pháp và chúng sinh Tây Tạng. Ngài cũng bày tỏ hy vọng có thể sống tới 130 tuổi để hoàn thành nguyện ước này.
“Chúng ta cần thực hành những phương pháp mang lại hạnh phúc và giảm khổ đau phù hợp với căn cơ tâm lý của mọi người,” ngài giảng. “Ngay cả những người không có tín ngưỡng tôn giáo cũng mong hạnh phúc và tránh khổ đau. Các nhà khoa học hiện đại ít nói về tôn giáo, nhưng họ cũng mong muốn điều đó. Tất cả mọi người đều muốn hạnh phúc và tránh khổ. Người Tây Tạng chúng ta cũng vậy…”
“Mỗi sáng khi thức dậy, tôi đều cầu nguyện và quán chiếu về tâm Bồ đề để hoàn thành lợi ích cho mình và người. Nhờ vậy, tôi phát khởi tâm giác ngộ. Tôi luôn cầu nguyện để có thể lợi lạc cho tất cả chúng sinh, kể cả loài vật. Trong nhiều năm qua, tôi luôn cảm nhận Quán Thế Âm hiện diện trên đỉnh đầu tôi và ban phước lành cho tôi…”
“Chúng ta đã mất quê hương và phải sống lưu vong tại Ấn Độ, nhưng tôi vẫn có thể phụng sự cho chúng sinh. Sống ở Dharamsala này, tôi cố gắng lợi lạc cho người và giáo pháp. Tôi quán tưởng Quán Thế Âm trên đỉnh đầu và gửi gắm lòng tin nơi ngài. Quý vị cũng nên cầu nguyện với Quán Thế Âm.”
“Tinh túy của Phật pháp chính là tâm Bồ đề. Chúng ta cầu nguyện: ‘Vì lợi ích cho bản thân và người khác, tôi phát khởi tâm giác ngộ.’ Quý vị cũng nên thực hành như thế. Chỉ vậy thôi, xin cảm ơn.”
(Chính quyền Trung ương Tây Tạng)
Khẳng định về truyền thừa linh thiêng
Tuần trước, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã chính thức xác nhận rằng truyền thừa tâm linh 600 năm tuổi của ngài sẽ tiếp tục sau khi ngài viên tịch, và rằng văn phòng của ngài – Quỹ Gaden Phodrang – sẽ đảm nhiệm việc chỉ định người kế vị. Ngài nhấn mạnh rằng người kế vị có thể thuộc bất kỳ giới tính nào, và không nhất thiết phải là người Tây Tạng. Tuyên bố này đã chấm dứt nhiều năm đồn đoán rằng dòng truyền thừa thiêng liêng của Đạt Lai Lạt Ma có thể kết thúc cùng với ngài. Ngài nhấn mạnh rằng:
“Không ai khác có quyền can thiệp vào việc này.”
(Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 của Tây Tạng)
P.V