Sống như đất: bình thản trước phong ba, rộng lòng trước nhân thế

Ngày đăng: Thứ 7 , 16/08/2025 22:44 .

Nếu bạn quá nhạy cảm với lời nói của người khác và để cho họ làm bạn tổn thương hay bắt nạt, bạn hãy nhớ đến lời khuyên của Đức Phật dành cho La Hầu La: hãy giống như mặt đất (MN 62.13).

 

Người ta tiểu tiện và đại tiện trên mặt đất; họ ói mửa và đốt cháy trên đó. Bao nhiêu rác rưởi cũng bị ném xuống đất, nhưng mặt đất không bao giờ than phiền; nó chỉ lặng lẽ tiếp nhận tất cả. Cũng có những việc đẹp đẽ được làm trên mặt đất: người ta trồng vườn - hoặc còn tốt hơn nữa là xây dựng chùa viện. Nhưng dù thế nào, mặt đất cũng không phản ứng.

Vì vậy, hãy giống như mặt đất. Dù người ta nói gì hay làm gì, hãy bất động. Họ khen ngợi hay chê bai bạn, đó là việc của họ. Không cần phải bị ảnh hưởng bởi lời nói của người khác, dù là tốt hay xấu. Khi bạn có thái độ: “Đó không phải việc của tôi” thì bạn sẽ chẳng bao giờ bị xáo trộn.

Ngài Ajahn Brahm

Sống như đất: bình thản trước phong ba, rộng lòng trước nhân thế 1

Lời bàn

Ẩn dụ “mặt đất” không dạy ta chai lì cảm xúc, mà mời ta đứng vững trên một nền tảng rộng lớn hơn những gì người khác phóng chiếu lên ta. Đất dung chứa cả rác rưởi lẫn vườn hoa, nhưng đất không đồng nhất mình với rác hay hoa. Khi ta khổ vì lời người, thường là vì ta đã đồng nhất: “Tôi là lời khen đó”, “Tôi là lời chê đó”. Vừa bám vào, vừa chống lại, cả hai đều kéo ta rời khỏi an ổn.

“Bất động” ở đây không phải là bất động thân xác, cũng không phải thụ động trước bất công. Đó là sự vững chãi nội tâm giúp ta phản hồi thay vì phản xạ. Có vững mới thấy rõ điều gì cần nói, cần làm; có vững mới dám đặt ranh giới lành mạnh mà không oán hận. Mặt đất đủ rộng để có con đường, hàng rào, và khu vườn: đó là trí tuệ vận dụng từ bi.

Câu “Đó không phải việc của tôi” là một chìa khóa. Việc của ta là gì? Là giữ tâm sáng, giữ thân nghiệp và khẩu nghiệp trong sạch, quán chiếu để học. Việc của người là ý kiến, phán xét, khen chê của họ - đến từ hoàn cảnh, tập khí và khổ đau riêng. Khi ta lỡ ôm việc của người vào lòng, hãy nhẹ nhàng trả lại: “Cảm ơn, mình ghi nhận. Phần còn lại không phải việc của mình”. Trả về không có nghĩa là phủi bỏ con người ấy; nó chỉ là trả về những diễn giải không thuộc trách nhiệm của ta.

 

Thực tập làm đất bắt đầu bằng hơi thở. Khi bị công kích, thân có ba dấu hiệu: tim đập nhanh, vai gồng, miệng khô. Hãy nhận biết ba điểm ấy, thở sâu xuống bụng, tưởng tượng hơi thở đi thẳng vào “lòng đất” dưới chân. Chỉ cần ba hơi thở có mặt trọn vẹn, cơn sóng đầu tiên đã dịu. Rồi tự nhủ: “Cảm giác nóng rát - biết. Ý nghĩ muốn đáp trả - biết. Mình đang là mặt đất - biết”. Cái biết đó chính là bất động.

Tiếp theo, đặt lại câu hỏi: “Thông tin nào có giá trị cho việc tôi cần chỉnh sửa? Phần còn lại là quan điểm”. Ta có thể tách rời sự kiện (facts) khỏi câu chuyện (stories). Sự kiện có thể dùng để học; câu chuyện xin để gió mang đi. Như đất lọc nước: giữ lại dưỡng chất, cho bùn lắng xuống.

Đừng lẫn lộn xả ly với đàn áp. Đàn áp là đè nén cảm xúc; xả ly là thấy biết cảm xúc khởi lên - tồn tại - tan đi, mà không dựng “tôi” bám vào. Nếu cơn buồn còn mạnh, hãy đưa lòng từ đến chính mình: “Mình đang buồn, mình đang tổn thương. Xin cho mình được an”. Từ đó, mở rộng lòng từ đến người kia: “Bạn cũng đang khổ theo cách của bạn. Xin cho bạn bớt khổ.” Lòng từ không biện minh cho hành vi sai, nhưng gỡ rối nút oán hận trong ta.

Trong đời sống, ta thường gặp bốn cặp “gió đời”: khen/chê, vinh/nhục, được/mất, sướng/khổ. Không một cơn gió nào tồn tại mãi. Mặt đất không chạy theo hướng gió; mặt đất để gió đi qua. Với người thực tập, mỗi lần gió nổi là một bài học: hôm nay gió khen thổi, mình có phồng lên không? Mai gió chê đến, mình có co lại không? Nếu có, chỉ cần biết. Cái biết ấy chính là bước nhỏ nhưng chắc hướng về tự do.

Làm đất không có nghĩa là “ai nói gì cũng im”. Đất vẫn rung khi có động đất, nhưng sau đó trở lại bình ổn. Khi cần, ta nói - nhưng nói từ chỗ vững. Ba bước: (1) thừa nhận cảm xúc (“Tôi đang buồn/giận”), (2) nêu sự kiện cụ thể, (3) đề nghị rõ ràng. Không công kích con người, chỉ nói về hành vi và nhu cầu. Đó là từ bi có ranh giới.

Một vài gợi ý thực hành ngắn mỗi ngày: - Ba lần chạm đất: sáng - trưa - tối, đặt tay lên bụng, thở ba hơi sâu, thầm nhủ “mặt đất”. - Lọc lời: khi đọc hoặc nghe phản hồi, gạch chân điều có thể cải thiện, còn lại đặt vào “thùng rác tâm”. - Tắm gió: mỗi tối ghi lại hai lần mình suýt cuốn theo gió đời và một lần mình đã đứng vững - để nuôi hạt giống tự tin.

Sau cùng, nhớ rằng mặt đất nào cũng từng nứt nẻ, lở mòn. Sự vững chãi là một thói quen được bồi đắp, không phải bẩm sinh. Mỗi lần ta không để lời người kéo mình đi, là thêm một nhúm đất bồi vào bờ. Rồi một ngày, giữa cơn gió lớn, ta mỉm cười: “Gió vẫn là gió. Mình vẫn là đất.” Và trong nền bình yên ấy, từ bi có chỗ để nảy mầm, trí tuệ có chỗ để lớn lên.



Các tin bài, hình ảnh, thư từ muốn đăng lên Website: chuathien.vn xin gửi vào địa chỉ: chuathien2014.@gmail.com
Ý kiến của bạn 0
Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài và điền đầy đủ thông tin. Bình luận của bạn sẽ được phản hồi trong thời gian sớm nhất

Đăng ký học

Lĩnh vực quan tâm chính là gì?
Số lượngTỷ lệ
252( 4 %)
59( 1 %)
23( 0 %)
36( 1 %)
5382( 94 %)
Số người tham gia bình chọn: 5752
Lần bình chọn đầu tiên: Thứ 5 , 18/04/2013 17:12
Lần bình chọn sau cùng: Chu Nhat , 15/11/2026 08:09

Tin liên quan

Thông báo

TUYỂN THÀNH VIÊN CÂU LẠC BỘ TUỔI TRẺ THƯỢNG PHÚC

Nhằm tập hợp, đoàn kết thanh niên, phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ, Đoàn Thanh niên xã Thượng Phúc triển khai tuyển thành viên Câu...
Chi tiết »

THÔNG BÁO TUYỂN SINH LỚP BỒI DƯỠNG SƯ PHẠM, HOẰNG PHÁP PHẬT GIÁO

Nhằm bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và năng lực sư phạm, thuyết giảng, tổ chức và truyền thông trong hoạt động Phật giáo, Đại đức Thích Chánh Thuần tổ chức Lớp Bồi dưỡng Sư phạm, Hoằng pháp Phật giáo.
Chi tiết »

THÔNG BÁO TUYỂN SINH LỚP PHẬT HỌC TRỰC TUYẾN

Ban Tổ chức Lớp Phật học trực tuyến tổ chức chương trình học “Phật pháp ứng dụng”, nhằm giúp quý Phật tử có thêm kiến thức Phật pháp và vận dụng lời Phật dạy vào đời sống hằng ngày.
Chi tiết »

THÔNG BÁO ĐĂNG KÝ KHÓA TU XUẤT GIA GIEO DUYÊN

Chùa Phúc Lâm, xã Thượng Phúc, Thành phố Hà Nội tổ chức khóa tu “Xuất gia gieo duyên” Ngày 19,20/09/2026 (09,10/08/Bính Ngọ).
Chi tiết »

CHƯƠNG TRÌNH VỀ NGUỒN – CẦU SIÊU TẠI NGHĨA TRANG TRƯỜNG SƠN QUẢNG TRỊ

CHƯƠNG TRÌNH VỀ NGUỒN – CẦU SIÊU TẠI NGHĨA TRANG TRƯỜNG SƠN QUẢNG TRỊ
Chi tiết »

Bài viết của Phật tử

ĐẠO TRÀNG CẤP CÔ ĐỘC ĐÓN NHẬN BẰNG TUYÊN DƯƠNG CÔNG ĐỨC CỦA BAN HOẰNG PHÁP TRUNG ƯƠNG

Sáng ngày 26/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Phú Thọ, trong khuôn khổ Lễ tổng kết hoạt động Phân ban Hoằng pháp đồng bào dân tộc thiểu số, nhiệm kỳ 2022–2027, Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt...
Chi tiết »

Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Di sản Văn hóa Phật giáo Bắc Truyền

Ngày 02/10/2026 (22/8 năm Bính Ngọ), tại chùa Sủi (Gia Lâm), Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội tổ chức Lễ công bố Quyết định và ra mắt Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Di sản Văn hóa Phật giáo...
Chi tiết »

NGƯỜI THẦY CÓ “TẤM LÒNG VÀNG” GIEO HẠT GIỐNG TỪ BI, TRÍ TUỆ CHO ĐỜI

Bài viết của Phật tử Nguyễn Thị Chắt Thọ - Pháp danh : Diệu Minh về người Thầy đáng kính Đại Đức Thích Chánh Thuần Phó Thư ký Ban Hoằng pháp GHPGVN thành phố Hà Nội, trụ trì chùa Phúc Lâm -...
Chi tiết »

Đại đức Thích Chánh Thuần - đọc văn tế Nguyễn Trãi

Đại đức Thích Chánh Thuần - đọc văn tế Nguyễn Trãi
Chi tiết »

Tuyên đọc bức Thông điệp của Đức pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 2020

Tuyên đọc bức Thông điệp của Đức pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 2020
Chi tiết »

Pháp âm

Tin tức mới

Trọng thể Đại lễ Kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Sáng ngày 6-11, tại Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM (xã Bình Lợi, TP.HCM) - nơi tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, long trọng diễn ra Đại lễ Kỷ niệm 45 năm ngày thành lập GHPGVN (7-11-1981...
Chi tiết »

Video tư liệu: Đại hội Phật giáo Việt Nam năm 1981

Đại hội Phật giáo Việt Nam năm 1981 - Đại hội thống nhất Phật giáo Việt Nam sau 2000 năm du nhập phát triển. Đây là Giáo hội Phật giáo duy nhất trên thế giới thống nhất Phật giáo ở phạm vi một quốc gia.
Chi tiết »

THÔN BA LĂNG TỔ CHỨC NGÀY VĂN HÓA VIỆT NAM VÀ NGÀY HỘI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC NĂM 2026

Sáng ngày 08/11/2026, thôn Ba Lăng, xã Thượng Phúc, thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Chi tiết »

ĐẠO TRÀNG CẤP CÔ ĐỘC ĐÓN NHẬN BẰNG TUYÊN DƯƠNG CÔNG ĐỨC CỦA BAN HOẰNG PHÁP TRUNG ƯƠNG

Sáng ngày 26/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Phú Thọ, trong khuôn khổ Lễ tổng kết hoạt động Phân ban Hoằng pháp đồng bào dân tộc thiểu số, nhiệm kỳ 2022–2027, Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt...
Chi tiết »

Đăng ký học

Lĩnh vực quan tâm chính là gì?

Thống kê truy cập

00000008

Hôm nay: 575

Hôm qua: 0

Tháng này: 216154

Tháng trước: 204443

Tất cả: 8033893


Đang online: 3
IP: 216.73.217.113
Mozilla 0.0