Lược ghi lời khai đạo của Đức Pháp chủ Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng tại Đại giới đàn Thanh Kiểm, ngày 15/9/2026, tại Việt Nam Quốc Tự.

*

Đức Phật ra đời là việc khó gặp. Được sinh ra trong thời có Phật pháp, được gặp giáo pháp của Đức Như Lai, lại phát tâm xuất gia và thọ nhận giới pháp là thắng duyên lớn trong đời người. Vì vậy, mỗi giới tử cần nhận thức sâu sắc nhân duyên quý báu mình đang có để trân trọng, gìn giữ và làm cho hạt giống xuất gia ngày càng tăng trưởng.

Đại giới đàn Thanh Kiểm được tổ chức tại Việt Nam Quốc Tự là một thắng duyên đặc biệt. Trước khi đăng đàn thọ giới, các giới tử đã trải qua thời gian nghiên cứu, học hỏi giáo luật và được khảo hạch nghiêm túc. Việc vượt qua các kỳ khảo hạch cho thấy mỗi người đã có sự chuẩn bị cần thiết, đồng thời hội đủ một phần căn lành và nhân duyên để bước vào đời sống giới pháp.

Phát Bồ-đề tâm để vượt qua chướng duyên

Điều quan trọng hơn cả đối với người xuất gia là phát Bồ-đề tâm, cầu thành Phật đạo và nguyện đem giáo pháp làm lợi ích cho chúng sinh. Khi tâm nguyện ấy chân thật và vững chắc, hành giả sẽ được chư Phật hộ niệm, chư Bồ tát và các vị hộ pháp thiện thần nâng đỡ, nhờ đó có thêm sức mạnh vượt qua những chướng duyên trên đường tu.

Sống trong thời ngũ trược, người tu khó tránh khỏi những tác động từ hoàn cảnh, phiền não và nghịch duyên. Nếu Bồ đề tâm không bền chắc, người xuất gia dễ dao động, thoái chuyển hoặc đánh mất chí nguyện ban đầu. Vì vậy, phát tâm không chỉ là lời nguyện trong ngày thọ giới mà phải trở thành hướng đi xuyên suốt đời tu. Từng suy nghĩ, lời nói và việc làm đều cần được soi chiếu bằng chí nguyện cầu giác ngộ và phụng sự chúng sinh.

Khi Bồ-đề tâm đã được khơi dậy và nuôi dưỡng, lòng người trở nên thanh tịnh. Trong tâm thanh tịnh ấy đã có sự hiện diện của Phật pháp. Nhờ vậy, dù hoàn cảnh thuận lợi hay khó khăn, người tu vẫn có thể giữ vững chí nguyện, không để nghịch duyên làm thay đổi con đường đã chọn.

Đưa giới pháp vào trong tâm

Thọ giới không chỉ là hoàn tất một nghi thức. Điều cốt yếu là tiếp nhận giới pháp và đưa giới pháp vào trong lòng mình. Khi tâm thanh tịnh, giới thể được thành tựu; khi giới thể vững vàng, hành giả có nền tảng để giữ gìn thân, khẩu, ý và sống đúng với phẩm hạnh của người xuất gia.

Nếu trong lòng không có giáo pháp, tâm sẽ dễ dao động và phiền não có cơ hội phát sinh. Tham, sân, si cùng những hấp lực của đời sống thế tục sẽ chi phối người tu, khiến chí nguyện dần suy yếu. Trái lại, khi giáo pháp trở thành điểm tựa bên trong, hành giả có thể nhận diện rõ những gì đang tác động đến mình và không để chúng dẫn dắt.

Người thật sự phát Bồ-đề tâm sẽ dần nhận ra rằng danh lợi và các sự hấp dẫn của thế gian không phải mục tiêu của đời sống xuất gia. Điều đáng quý nhất là Phật pháp và sự thành tựu đạo nghiệp. Tâm không còn chạy theo những ham muốn bên ngoài thì phiền não cũng khó tác động; người tu có thể dành trọn năng lực cho việc học pháp, hành pháp và hộ trì chánh pháp.

Sống và chết với Phật pháp

Người chưa thật tâm xuất gia vẫn có thể nghĩ đến nhiều dự định riêng, còn muốn làm việc này hay tìm kiếm điều khác ngoài con đường tu. Nhưng đối với người đã lựa chọn đời sống xuất gia, Phật pháp phải trở thành lý tưởng cao nhất và là nội dung cốt lõi của đời mình.

“Sống thì sống trong Phật pháp, chết thì chết với Phật pháp”. Giữ được tâm nguyện ấy, người tu mới có thể vượt qua sinh tử, thành tựu đạo nghiệp và góp phần làm cho giáo pháp của Đức Phật trường tồn ở thế gian.

Được gặp Phật pháp đã khó; gặp rồi mà không sống được trong giáo pháp lại là điều vô cùng đáng tiếc. Vì vậy, mỗi giới tử cần kiên cố chí nguyện, không để thời gian và hoàn cảnh làm phai nhạt sơ tâm. Từ Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na đến Sa-di và Sa-di-ni, tất cả đều phải nương giới pháp để tu học, lấy Bồ-đề tâm làm nền tảng và lấy sự lợi ích chúng sinh làm hướng đi.

Khi người xuất gia thọ giới, đắc giới và sống trọn vẹn trong giới pháp, chính đời sống ấy sẽ làm cho chánh pháp hiện hữu. Sự trường tồn của Phật pháp không chỉ nằm trong kinh sách, tự viện hay nghi lễ, mà trước hết được thể hiện trong từng con người biết giữ giới, tu tâm và bền bỉ đi theo con đường giác ngộ.

Nguyện chư Phật gia hộ cho tất cả giới tử giữ vững Bồ-đề tâm, thọ nhận và an trú trong giới pháp, vượt qua mọi chướng duyên, thành tựu đạo nghiệp, làm lợi ích cho chúng sinh và góp phần làm cho Phật pháp trường tồn ở thế gian.